به نظر می‌رسد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ با شرایطی پرتنش و ناپایدار روبروست. مهمترین روندهای کنونی شامل کند شدن رشد اقتصادی به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک، بازگشت فشارهای تورمی به خاطر افزایش قیمت انرژی، و تمرکز بیش از حد تجارت جهانی روی بخش‌های مرتبط با هوش مصنوعی است .

پنج خلاصه از مهمترین گزارش‌های روندپژوهی اخیر:

گزارش آینده‌نگری تجارت و توسعه آنکتاد (UNCTAD) – می ۲۰۲۶ این گزارش هشدار می‌دهد که رشد اقتصاد جهانی از ۲.۹٪ در سال ۲۰۲۵ به ۲.۶٪ در سال ۲۰۲۶ کاهش خواهد یافت . تنش‌های ژئوپلیتیک، به ویژه درگیری‌ها در غرب آسیا، به عنوان مهم‌ترین عامل بی‌ثباتی شناخته شده است . تجارت کالا نیز پیش‌بینی می‌شود از ۴.۷٪ به ۱.۵٪ تا ۲.۵٪ سقوط کند و تنها بخش هوش مصنوعی رونق داشته باشد . همچنین این گزارش تأکید دارد که امنیت غذایی اکنون به یک نگرانی برای ثبات مالی تبدیل شده است . کشورهای در حال توسعه به دلیل افزایش هزینه‌های سوخت و کود با فشار شدید ارزی و مالی مواجه هستند .

 

گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی صندوق بین‌المللی پول (IMF) – ژانویه ۲۰۲۶ صندوق بین‌المللی پول رشد جهانی را برای ۲۰۲۶ حدود ۳.۳٪ پیش‌بینی کرده بود . اما این ثبات ظاهری را نتیجه تعادل میان نیروهای متضاد می‌داند: از یک سو سرمایه‌گذاری در فناوری و هوش مصنوعی محرک رشد است و از سوی دیگر تنش‌های تجاری و سیاست‌های محدودکننده مانع آن می‌شوند . با این حال، IMF هشدار می‌دهد که خطرات عمدتاً به سمت نزول است، از جمله احتمال اصلاح بازارهای مالی به دلیل حباب در بخش هوش مصنوعی و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک . تورم جهانی نیز به صورت ناهموار در حال کاهش است و بازگشت به هدف در آمریکا کندتر از سایر اقتصادهای بزرگ پیش می‌رود

 

گزارش پالس جهانی (Global PulsePoint) از کنفدراسیون کسب‌وکار ایرلند (Ibec) – می ۲۰۲۶ این گزارش فضای اقتصاد جهانی را “اصطکاک بالا” توصیف می‌کند، جایی که اجرا مهم‌تر از توسعه است . مهمترین سیگنال‌های آن عبارتند از: بازگشت فشار تورمی به دلیل افزایش قیمت انرژی که مسیر کاهش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را متوقف کرده است . بازارهای اوراق قرضه نیز تحت فشار هستند و هزینه‌های استقراض دولت‌ها افزایش یافته است . یک نکته کلیدی این است که مزیت رقابتی از “دسترسی به بازار” به سمت “قابلیت اطمینان در ارائه خدمات” در حال تغییر است . سرمایه‌گذاری خارجی نیز به شدت گزینشی شده و تنها به مکان‌هایی با ثبات قانونی و امنیت انرژی سرازیر می‌شود

 

گزارش وضعیت و چشم‌انداز اقتصاد جهانی سازمان ملل (WESP) – ژانویه ۲۰۲۶ این گزارش رشد ۲.۷٪ را برای ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده و نشان می‌دهد که این نرخ همچنان پایین‌تر از میانگین پیش از همه‌گیری کروناست . اگرچه تورم کلی به ۳.۱٪ کاهش یافته، اما قیمت‌های بالا همچنان قدرت خرید آسیب‌پذیرترین اقشار را فرسایش می‌دهد . سرمایه‌گذاری در بسیاری از مناطق همچنان ضعیف است، به جز بخش‌های مرتبط با هوش مصنوعی که رشدی منفرد و نابرابر دارند . این گزارش همچنین هشدار می‌دهد که افزایش تعرفه‌ها و سیاست‌های درون‌نگر، چشم‌انداز تجارت جهانی را تضعیف کرده و نیاز به همکاری‌های چندجانبه را حیاتی‌تر می‌کند . ۵. گزارش مؤسسه اقتصاد مسترکارت – دسامبر ۲۰۲۵ این گزارش با نگاهی آینده‌نگرانه به سال ۲۰۲۶، بر “اقتصاد سازگار” تأکید دارد که حول محور فناوری، تعرفه‌ها و تحول می‌چرخد . مهم‌ترین پیش‌بینی آن، کاهش تورم جهانی به ۳.۴٪ است، اما این کاهش برای آمریکا به دلیل تعرفه‌ها چالش‌برانگیز خواهد بود . این گزارش از شاخص “اشتیاق به هوش مصنوعی” رونمایی کرده که آمریکا و دانمارک در صدر آن هستند . همچنین نشان می‌دهد که کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در برابر شوک‌های تجاری آسیب‌پذیرترند و تغییر مسیر تجارت الکترونیک چین از آمریکا به اروپا مشهود است . محرک‌های مالی و پذیرش هوش مصنوعی به عنوان دو پیشران اصلی رشد در سال ۲۰۲۶ معرفی شده‌اند .

با توجه به گزارش‌های موجود، راهکارهای کلیدی توصیه‌شده برای عبور از چالش‌های اقتصادی کنونی شامل این موارد است: 1 بازسازی ذخایر مالی و حفظ انضباط بودجه‌ای برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر بحران‌ها . 2. افزایش درآمدهای داخلی و مدیریت پایدار بدهی‌ها برای حفظ ثبات مالی . 3. حفظ استقلال بانک مرکزی و هدایت سیاست پولی در جهت کنترل تورم . 4. مقاوم‌سازی زنجیره‌های تأمین و متنوع‌سازی مسیرهای تجاری برای کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیک . 5. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال و پذیرش هوش مصنوعی برای جهش در بهره‌وری . 6. حمایت هدفمند از کسب‌وکارهای کوچک برای افزایش تاب‌آوری آن‌ها در برابر شوک‌های خارجی . 7. تمرکز بر تجارت منطقه‌ای و تقویت همکاری‌های چندجانبه برای دور زدن موانع حمایت‌گرایانه . 8. سرمایه‌گذاری روی توسعه مهارت‌های دیجیتال و نیروی کار برای تطبیق با اقتصاد در حال تحول . 9. اعمال دقیق مقررات نظارتی کلان برای مهار ریسک‌های بخش مالی غیربانکی . 10. تأمین مالی سبز و سرمایه‌گذاری در زنجیره ارزش مواد معدنی حیاتی برای استفاده از فرصت‌های گذار انرژی .

 

منبع : هوش مصنوعی

Hide picture