بهرام بیضایی – جدال با جهل
به یاد بیضایی
دقیق ترین توصیف برای زندگی و فعالیت های بیضایی در گزاره زیر خلاصه شده است:
*جدال با جهل*
بیضایی به نسلی تعلق داشت که در کوران حوادث سیاسی و اجتماعی دهه 30 در ایران زندگی کرد. شرایطی که به نظر می رسید آدم ها توان تامل و ارزیابی بحران ها را را نداشته و تنها همراه و همسو شدن با دگرگونی ها را تقدیر خود می دانسته اند.
با این وجود آن چه بیضایی را متفاوت و متمایز کرد و وی را به فرهیخته فرهنگی و هنری بدل گردانید،
« خلاف آمد عادت» زندگی کردن وی بود.
بیضایی بر خلاف دیگران دنباله چیزی را گرفت که بهترین شکل آن در وجودش قرار داشت. تصوری که امروزه نیز کارساز است.
تامل و دقت عمیق بیضایی در اجتماع و مشخص تر فرهنگ ایرانی، به دور از تعصب و سوگیری، آغازگر روندی شد که تا به آخر بدان وفادار ماند و برجسته گی را در نوشته های وی پدید آورد.
تاکید بیضایی در آثار خود بر تاریخ ایران، نه از باب تفنن و پسند روز و سطحی نگری ، بلکه با هدف شناخت و درک عمیق معناهای برآمده از فرهنگ و تمدن ایرانی با هدف برون رفت مخاطب از جهل و خیالات و خود فریبی و تغییر در افکار و نگرش شان بود؛ اهدافی که در بازنمایی اسطوره ها نیز دنبال می کرد.
بنا به ادعای وی، ما ایرانی ها برای « تغییر» باید آگاهی و شناخت عمیق از فرهنگ خود داشته باشیم تا از جهل و خودفریبی دور شویم، چون که زیست تاریخی، ما را ناگزیر به شناخت کرده است.
بیضایی را درعرصه هنر و فرهنگ ایرانی نه می توان و نه می شود نادیده گرفت.
به استناد پژوهش هایش که ادعا کرده که مردم عادی هم می توانند اسطوره شوند، خود نیز، اسطوره شد و در فرهنگ ایرانی به ثبت ملی رسید. *یادش هماره یاد باد*
رهنما، دی ۱۴۰۴
